Sulu Sokak Çarşısı’nın üst başında Sulu Han yakınında yer alan mescit (Resim: 93-94, Çizim: 23), giriş kapısı üzerinde, saçak kısmına yakın noktada yer alan madalyon formlu mermere yazılmış kitabesine göre, Yavuz Sultan selim zamanında, H.924 (1518) yılında inşa edilmiştir. Kitabede:
يوم لا ينفع مال ولا بنون الا من اتي الله بقلب سليم سنة اربع و عشرين و تسعمائة
İfadeleri kayıtlıdır.
Kitabeyi şöyle tercüme edebiliriz:
“Allah’ın rızasına nail olmak için, Allah’a temiz bir kalple gelenden başka kimseye malın ve oğulların fayda vermeyeceği gün (Şu’ara suresi, âyet 88. H.924(1518).”
Kare planlı ve tek kubbeli küçük ölçeklerde inşa edilmiş bir yapı olan Kazancılar mescidi, dış ölçüleri itibariyle 7.30 x 8.80 m.lik bir alanı kaplar. Kare alt yapıdan kubbeye geçişlerde tromp kullanılmıştır.
Yapının kuzey cephesinde kesme taş söveli basık kemerli bir kapı, tuğla çerçeveli ve sivri kemerli dikdörtgen bir pencere yer almaktadır. Pencere ve kapı, birer sivri kemerli yüzeysel niş içerisine yerleştirilmiştir.
Mescidin batısında yol seviyesi yükselerek cephenin alt kısmını kapattığı için, bu yönde pencere açıklığı yoktur. Güney cephe ise, sonradan inşa edilmiş olan bir bina ile tamamen kuşatılmış durumdadır.
Doğu cephede altta düzgün kesme taş söveli iki dikdörtgen formlu pencere, üstte ise tuğla çerçeveli ve sivri kemerli daha küçük bir mazgal pencere açıklığı bulunur.
Harim kısmının güneyinde 0.80 x 3.40 m. boyutlarında basık sivri kemerli bir eyvan oluşturulmuş ve basit mihrap nişi, bu eyvanın ortasına yerleştirilmiştir.
Yapı moloz taş ve tuğla kullanılarak, almaşık sistemde inşa edilmiştir.
KAYNAK: Tarihi Yaşatan İl Tokat
FOTOĞRAF: Cihat TAŞKIN / TUDER
