Halk arasında Sivri Tekke olarak ta anılan yapı Pazarcık Mahallesi’nde Sivas Caddesi’nin batısında yer alır.
Doğu yönündeki pencere üzerinde yer alan iki satırlık celi sülüs Arapça kitabeye göre Nureddin ibn Sentimur tarafından H. 713 (1314) tarihinde inşa ettirilmiştir.
هذه تربة الامير المرحوم نور الدين ابن سنتمور رحمه الله
مات في اواسط ذي القعدة سنة ثلثة عشر و سبعمائة
Tercümesi: Bu türbe, 713 yılı zilkade ayı ortalarında (Mart 1314) vefat eden merhum Emir Nureddin ibn Sentimur (Allah rahmet etsin)’a aittir.
Sentimur Türbesi, 6.50 x 6.50 m. ölçülerinde kare planlı olarak inşa edilmiştir. Kare alt yapıdan sekizgen kasnağa geçişte yelpaze formlu Türk üçgenleri kullanılmıştır. İçten basık kubbe biçimindeki örtü dışarıya yıldız kesitli konik külah şeklinde yansıtılmıştır.
Türbenin basık kemerli giriş açıklığının bulunduğu güney cephesi, son derece sade bir dokuya sahiptir. Giriş kapısı dıştan profilli dikdörtgen bir bordürle çevrelenmiş olup, alınlıkta yer alan tek satır halindeki yazıtta “külli nefsün zâiketü’l-mevt” (Her nefis ölümü tadacaktır) aâyeti yer alır.
Batı ve kuzey cepheler dekoratif açıdan ayrıntı ile işlenmiş, dikdörtgen çerçeveli pencereleri ile dikkat çekerler. Batı yönündeki pencerelerin sövelerinde palmet motifleriyle süslü başlıklara sahip sütuncelerin kullanıldığı ve bunların basık sivri boşaltma kemerleriyle birbirine bağlandıkları görülür.
Yola bakan doğu cephenin ortasında yer alan ve dekoratif açıdan adeta bir taçkapı maketi niteliği taşıyan pencere, doğu cepheyi diğer cephelere göre daha dikkat çekici kılar. Bu pencere dıştan, yarım altı kollu yıldızların oluşturduğu bir bordürle üç yönden çevrelenmiştir. Bugün gövdeleri yerinden sökülmüş palmetlerle süslü başlıklara sahip sütunceler üzerine oturan basık sivri kemer, cepheye ve pencereye belirgin bir hareketlilik kazandırmıştır. Dıştaki bu büyük boşaltma kemerinin aynalık kısmına yerleştirilen ikinci kemer, palmet motifleriyle bezeli bordürün üst noktada kemer biçiminde sonlanmış şeklidir. Kemerin aynalığında başka bir deyişle, pencere alınlık tablasında, iki satır halinde inşa kitabesi yer alır. İçten zincirek geçme bir bordürle kuşatılan pencerenin, kenarlardan gövdeleri kazayağı motifleriyle süslü sütunceler üzerine kahverengi taş lentosunda basık sivri yalancı bir kemer işlenmiş, bu kemerin yüzeyine de, Firdevsi’nin dört satırlık Mesnevisi Farsça olarak yazılmıştır. Kemerin köşe dolgu yüzeylerinde ve kemer aynasında iri rumi ve palmet motifleri kabartma olarak işlenmiştir.
Sekizgen kasnağın cephelere tekabül eden yüzeylerinde 0.10 m. derinliğinde, basık kemerli sağır nişler dekoratif amaçlı olarak işlenmiştir.
Türbenin ana beden duvarlarında muntazam kesme taş kullanılmış, üst örtü sistemi ise tamamen tuğla malzeme ile inşa edilmiştir.
Nureddin ibn Sentimur Türbesi, Musul bölgesinde inşa edilmiş olan İmam Avnuddun Kümbeti (XIII.yüzyıl)’nin Anadolu’daki benzer bir uygulamasıdır.
KAYNAK: Tarihi Yaşatan İl Tokat
FOTOĞRAF: Cihat TAŞKIN / TUDER
